Conradh na Gaeilge an tAonach

Tá Dún Mhuire suite ag 50 Sr. an Phiarsaigh, An tAonach, Co. Thiobraid Árann agus “Conradh na Gaeilge”  le feiceáil go soiléir ar an bhfoirgneamh i lár an bhaile.

Is í aidhm an Chonartha  labhairt  agus leathnú  na Gaeilge san Aonach agus sa cheantar maguaird.

Is lárionad na Gaeilge é Dún Mhuire  agus sa  bhfoirgneamh seo  tá oifig, siopa beag le leabhair do pháistí agus do dhaoine fásta, cártaí,  halla agus seomraí cruinnithe.   Eagraítear Féilte go háirithe Seachtain na Gaeilge, léachtanna, Oícheanta Ceoil, Drámaíocht agus Ranganna i rith na bliana. 

Tagann páistí an Naíonra le chéile go laethúil le linn na scoilbhliana.  Bíonn na páistí ag foghlaim go nadúrtha trí bheith ag éisteacht agus ag spraoí.

Tá Oifigeach Forbartha Gaeilge fostaithe ag Conradh na Gaeilge le cabhair ó Scéim Pobal Gaeilge urraithe ag Foras na Gaeilge.

Dún Mhuire is the Conradh na Gaeilge Irish language Centre in Nenagh, Co. Tipperary.   Conradh’s aim is to promote and spread the use of the Irish Language throughout the district.

Because of Covid 19 Conradh na Gaeilge is restricted  for the present.

An tOifigeach Gaeilge  is available to help with questions in Irish or about Irish, help with translations or  to encourage Irish in any way.

Contact  :

Oifigeach Forbartha Gaeilge,   Kirsty at 067/41570

cnagantaonach@gmail.com 

www.cnagantaonach.com.

Seo an Scéal…………………le Conradh na Gaeilge. 

“Téada” le Séamus Begley.

Sárghrúpa thraidisiúnta is ea “Téada.”  Cuirfear fáilte rompu san Ionad Ealaíne ar an Aonach, an Aoine 12 Samhain, 2021. Chuir Oisín MacDiarmada tús leis an ghrúpa fiche bliain ó shin.   Tá an-chuid duaiseanna buaite ag Oisín féin a sheinneann an fidil. Cúigear a bhí ann ó thús mar seo leanas : Paul Finn, Uibh Fhailí, le bosca ceoil, Damien Stenson ó Shligeach le fliút/ feadóg stain, Seán McElwain ó Mhuineachán le giotar/bouzouki, agus Tristan Rosenstock, Baile Átha Cliath le bodhrán.  Anois beidh an Ciarraíoch cáiliúil Séamus Begley le bosca ceoil agus amhráin le “Téada.” Amhránaí Traidisiúnta na bliana ar TG4 2013 is ea Séamus.  Bean óg amháin, Samantha Harvey ó Mheiriceá  a bheidh ar stáitse leo  le piano / damhsa. Tá “Téada” tar éis a bheith ag féilte móra ar fúd an  domhain sna Stáit Aontaithe, Ceanada, Mexico, tríd an Eoraip, san Afraic, san Astráil agus sa Rúis. Tá an t-adh linn gur féidir leo bheith linn san Ionad Ealaíne / Halla an Bhaile ar an Aonach ar an 12 Samhain. Bhí tionchar na paindeime ar an saol go hiomlán le dhá bhliain anuas agus i dtreo is go mbeidh daoine slán sábháilte beidh gá leis an Teastas Digiteach Covid a thaispeáint ag an doras. Tá “Téada”, Séamus Begley agus Samantha Harvey ar na ceoltóirí is fearr sa tír agus tá sé go hiontach go mbeidh siad beo ar stáitse ar an Aonach ar an Aoine 12 Samhain ar 8.00 pm.   Dáta don dialann!

Máire Mhac an tSaoí.

Bhí uaigneas ar an tír go léir nuair a chualathas go raibh Máire Mhac an tSaoí tar éis bás a fháil. Rugadh Máire i mBaile Átha Cliath 1922. As Tiobraid Árann Theas dá máthair, Margaret Brown. Phós a mathair Seán Mac an tSaoi ón tuaisceart agus ba phoblachtánaigh iad beirt.  Bhí tigh ag deartháir na máthar – an Monsignor Pádraig de Brún – sa Ghaeltacht i gCiarraí agus is ann a chuaigh siad gach samhradh agus is ann a fuair Máire cion agus grá don Ghaeilge. File agus scoláire abea Máire; bean cumasach meabhrach.  Bhain sí céim B.A : sa Ghaeilge, Béarla, Frincis agus sa Léann Ceilteach.  Abhcóide dlí ab ea í freisin.   Foilsíodh a céad chnuasach filíochta  “Margadh na Saoire”sa bhliain 1956.   Bhí an t-ádh linn sa Chonradh gur thugamar cuireadh di filíocht a léamh san Aonach thart ar triocha bliain ó shin.  Tá cuimhne fós ag cuid againn ar an ócáid in ósta Derek Brown (nach bhfuil ann a thuilleadh).  Duine béasach cineálta a bhí i Máire Mhac an tSaoí.  Guímid leaba i measc na naomh Gaelacha di.

Póilín Ní Chiaráin.

Bhronn an tAire Stáit Jack Chambers Buaicghradam Cumarsáide Oireachtas na Gaeilge ar an iriseoir agus craoltóir aitheanta Póilín Ní Chiaráin ag searmanas i dTeach Farmleigh Dé Máirt, 26 Deireadh Fómhair. As Gaeltacht Mhaigheo ó dhúchas do Phóilín a bhfuil taithí na mblianta aici agus í ag saothrú ó Bhéal Feirste.  Thosaigh Póilín ag obair le RTE i mBaile Átha Cliath. ar chláracha Gaeilge. Bhí sí fós mar iriseoir do RTE nuair a d’aistrigh sí go Béal Feirste.  Chaith sí tamall i gCathair Dhoire ag obair don BBC.  Is mar saoririseoir a chaith sí a cuid ama sna nóchaidí.  Tá sí anois mar chomhfhreagraí ó thuaidh ag RTE Raidio na Gaeltacha agus ag an iris Tuairisc. I ráiteas ó Oireachtas na Gaeilge duradh go raibh an gradam á bhronnadh ar Phóilín ar son a cuid oibre “Fíorchumasach, láneolasach, ildánach.” Tréaslaimid léi.

Gluais:

tionchar na paindeime ;- influence of the pandemic; teastas – certificate;

tuaisceart – north; poblachtánaigh – republicans; cion agus grá – love;

cumasach – capable; meabhrach – intelligent; abhcóide – lawyer;

foilsíodh – was published; béasach – mannerly; cineálta – kind;

buaicghradam cumarsáide –  highest communications distinction;

searmanas – ceremony ag saothrú – working; iriseoir – journalist;  saor – free;

comhfhreagraí – correspondent; fíorchumasach- extremely capable;

láneolasach – full of knowledge; ildánach – accomplished.

Turas na hInse 9/6/2021

Seachtain na Gaeilge 2021

Féile an Fhómhair 2019

Féile an Fhómhair 2019.

Bhí Tráth na gceist againn anseo ar maidin i nDún Mhuire.

Sa chéad Áit tháinig: Fionn O’Meara, Conal Daly, Brendan White, Jack Mulcahy. Ó CBS Nenagh
Dara Áit: Jim Paxman, Aodhán O’ Connor, Billy Shanahan, Danny Quinn. CBS Nenagh.
Tríú Áit: Stuart Fox Powell, Colleen Boyle, Cailín Doyle, Katie Gohery. Ó @BorrisokaneCC.